Jak wybrać firmę windykacyjną? Wywiad z Robertem Grabowskim, właścicielem firmy windykacyjnej i wywiadowni gospodarczej GRABOWSKI INKASSO.

Redakcja: Na naszym rynku działa coraz więcej firm zajmujących sie windykacją. Jak wybrać firmę windykacyjną? Czy kierowanie sie wielkością i renomą firmy zawsze jest jedyną i słuszną drogą?

W mojej ocenie wielkość firmy windykacyjnej nie powinna być kryterium jej wyboru a już na pewno nie kryterium podstawowym. Bardzo często niewielkie firmy windykacyjne, poprzez bezpośrednie zaangażowanie się w sprawę osób decyzyjnych, w tym właścicieli, oraz wiekszą elastyczność w podejściu do problemu, wykazują wyższą skuteczność w porównaniu z wieloma wielkimi firmami. Wcale nie chcę jednak przez to powiedzieć, że duże firmy windykacyjne sa generalnie gorsze. Najlepiej wybrać firmę, która nie pobiera od klienta jakichkolwiek zaliczek, pod jakąkolwiek postacią i jedynym jej zarobkiem jest ustalona w umowie prowizja od wyegzekwowanej wierzytelności. Dobrze też, jeżeli taka firma oferuje jako odrebną usługę sprawdzanie wiarygodności kontrahentów i ustalanie majątku dłużników, czyli jest również wywiadownią. Dlatego, że dobry wywiad o dłużniku to podstawa skutecznej windykacji w wielu, zwłaszcza trudniejszych sprawach.

Redakcja: Czy lepiej ograniczać współpracę do jednej, kompleksowo działającej firmy, czy korzystać z usług kilku firm?

Jeżeli zadowoleni jesteśmy ze współpracy z jedną firmą windykacyjną, która skutecznie egzekwuje nasze należności i przekazuje je nam rzetelnie, to lepiej nie ryzykować rozpoczynania współpracy z inną, nieznaną.

Redakcja: Czy firma windykacyjna zajmie sie wszystkimi naszymi należnościami?

W naszej firmie minimalna kwota należnosci przysługująca od jednego dłużnika którą przyjmujemy do windykacji, to 5 tys. zł. Są firmy przyjmujące zlecenia w zakresie znacznie niższych kwot. Powstaje jednak pytanie, jak dalece opłaca się windykatorom angażować w windykację np. 500 zł., jakie czynności są w stanie wykonać w ramach windykacji tak stosunkowo niewielkiej kwoty. Typowe firmy windykacyjne nastawione są przede wszystkim na windykacje roszczeń bezspornych czyli stwierdzonych podpisem (tudzież dodatkowo pieczęcią firmową) dłużnika, aktem notarialnym, prawomocnym orzeczeniem sądowym.

Redakcja: W jaki sposób firma windykacyjna reprezentuje firmę klienta?

Firma windykacyjna reprezentuje klienta na podstawie podpisanej umowy między nimi i pełnomocnictwa. Osobiście preferujemy umowę przelewu powierniczego wierzytelności. Reprezentowanie klienta w ramach ustaleń w umowie może ograniczać sie do postępowania pozasądowego ale może też obejmować prowadzenie sprawy w sądzie i przed organem egzekucyjnym.

Redakcja: Jakie koszty ponosi firma korzystająca z Państwa usług - poczawszy od kosztów zlecenia sprawy firmie windykacyjnej, przez koszty sądowe, na kosztach uzyskania przychodu i ich księgowaniu kończąc?

Klient podpisując z nami umowę nie ponosi żadnych kosztów zlecenia i jakichkolwiek innych kosztów poza tymi w postaci należnej nam prowizji od kwot rzeczywiście przez nas wyegzekwowanych. Kierując dochodzenie roszczenia na droge sądowa, to my ponosimy wszelkie koszty z nią zwiazane, tj. wpisy sądowe i zastępstwa procesowe a w przypadku postępowania egzekucyjnego, także koszty egzekucyjne w postaci zaliczek żądnych przez komorników. Zasada jest prosta: jeżeli nie odzyskamy żadnych pieniedzy, klient nic nam nie płaci.

Redakcja: W jaki sposób informują Państwo partnera o postępie prac?

My nie raportujemy do klienta, nie mamy na to czasu, skupiamy sie na windykacji bezaliczkowej. Jeżeli klient sobie życzy, to może nas zapytać o aktualny stan sprawy i udzielimy informacji, ale nie wszystkich. Na niektóre pytania nie odpowiemy, gdyż jeżeli dotyczą naszych metod i sposobów, to takie są tajemnicą firmową, ale nie tylko o to chodzi. Jeżeli napracowaliśmy sie angażując nasze środki i czas celem znalezienia ukrytego składnika majatku dłużnika (np. pod postacią nieruchomości w innym województwie), to nie wyjawimy klientowi szczegółów. To znaczy, gdy zapyta o stan sprawy, to poinformujemy go o fakcie natrafienia na składnik majątku dłużnika, ale nie przekażemy szczegółów, co to za nieruchomość, gdzie położona, nr ksiegi wieczystej. Dlatego, że po uzyskaniu szczegółowej informacji klient mógłby (choć mało prawdopodobne, aby chciał) wypowiedzieć nam umowę mając już wszystko podane jak na talerzu. Chcemy w takich wypadkach doprowadzić sprawę do końca występując jako strona w postępowaniu egzekucyjnym i zainkasować wszak należną nam prowizję.

Redakcja: Ile czasu trwa proces windykacji?

Umowę podpisujemy na czas określony - 90 dni z możliwością wypowiedzenia jej po tym okresie przez klienta, z zachowaniem miesięcznego terminu wypowiedzenia. Bardzo często proces windykacji trwa znacznie dłużej niż ten okres minimalny. Wystarczy, że dłużnik złoży sprzeciw od wydanego nakazu zapłaty a nastepnie bedzie robił wszystko aby opóŸnić wydanie prawomocnego orzeczenia. W takich wypadkach jednak klienci zwykle nie wypowiadają nam umowy pomimo upłynięcia owego minimalnego okresu, na który została zawarta. Podobnie w przypadku postępowania egzekucyjnego do nieruchomości dłużnika - takie postepowanie może trwać choćby i rok. Generalnie nie mamy problemów w postaci wypowiadania nam umów przez klientów gdyż widzą, że naprawdę angażujemy się w sprawy a trudności bywają natury obiektywnej.

 Redakcja: Co to jest "windykacja masowa"?

Wierzytelności masowe to tzw. pakiety niskich jednostkowych wierzytelności, np. w granicach 200 zł. każda, które firma windykacyjna przejmuje do windykacji właśnie masowo czyli w pakietach, choćby po kilka tysięcy wierzytelności. Następnie próbuje je odzyskać, zapewne za pomoca również masowo wysyłanych, standardowych pism, które nie są zindywidualizowane, podobnie jak i inne czynności (telefony wykonywane do dłużników), niezależnie od osoby dłużnika. Niestety, są to często pisma i telefony zastraszające, o treściach nieetycznych, wprowadzajace dłużników błąd. Sam widziałem pismo jednej z takich firm windykacyjnych informujace dłużnika o skierowaniu wniosku do komornika (a wiec powinien już istnieć prawomocny nakaz zapłaty lub wyrok), kiedy ów dłużnik żadnego nakazu zapłaty nie otrzymał z sądu, a więc taki nie został wydany. Czasami są to pisma o treściach wręcz komicznych, np. grożące dłużnikowi licytacją jego domu z powodu jakiegoś jego długu w wysokości 50 zł. Podobno czasem kierowane są takie roszczenia na drogą sądową, ale pojęcia nie mam, jak może opłacić się taki nakład pracy, wziąwszy pod uwagę liczbę tych wierzytelności i tak niską wartość każdej z nich. Nasza firma nie zajmuje się windykacją wierzytelności masowych, więc może nie wiem o czymś istotnym, co sprawia, że windykacja takich może być intratnym zajęciem.

Redakcja: Kogo wybrać: firmę windykacyjną, kancelarię prawną zajmującą się obsługą należności, czy firmę faktoringową?

Zlecając dochodzenie roszczenia firmie windykacyjnej jak nasza, należność klienta w przypadku wyegzekwowania jej przez nas zostanie pomniejszona o należną nam prowizję gdyż jest to jego a nie dłużnika koszt. W przypadku zlecenia windykacji typowej kancelarii prawnej, z całą pewnością klient poniesie koszty wpisu sądowego oraz prawnika w formie zastepstwa procesowego tudzież dodatkowo koszty egzekucyjne jeżeli dłużnik, pomimo wydania przez sąd tytułu wykonawczego, nie uiści należnej zapłaty (co ma miejsce bardzo czesto). Są to jednak koszty, które wierzyciel ma prawo odzyskać o dłużnika, pytanie tylko czy uda sie cokolwiek wyegzekwować. Kancelarie prawne generalnie nie podejmuja żadnych innych czynności w ramach windykacji poza tymi niezbędnymi do uzyskania tytułu wykonawczego i wszczęcia postepowania egzekucyjnego. Nie wspomagają informacyjnie działań komornika, a często właśnie tylko dzięki ujawnieniu majątku dłużnika możliwa jest skuteczna windykacja. Dobra firma windykacyjna kładzie duży nacisk na rzetelne działania wywiadowcze. Nadto, windykatorzy przynajmniej niektórych firm kładą nacisk na skuteczne postępowanie pozasądowe zwane polubownym i to może zaowocować szybszym wyegzekwowaniem należności. Skorzystanie z usług typowej kancelarii prawnej zalecałbym zwłaszcza w postępowaniach przeciwko dłużnikom, o których wiemy, że posiadają majątek i możemy go z łatwoscią wskazać, gdy brak jest podejrzeń co do tego, że dłużnik niebawem bedzie starał się fikcyjnie pozbyć majątku, ukryć go lub że ma kłopoty finansowe i gdy możemy pozwolić sobie na zwłokę w odzyskaniu naszych pieniedzy. Również w przypadku spornych należnosci, zalecałbym kontakt z typową kancelarią prawną. Natomiast faktoring nie może być w pełni alternatywą dla windykacji, to forma, możliwość zabezpieczenia spływu niektórych należności za dostarczony towar lub wykonana usługę oczywiście pomniejszoną o prowizję dla firmy faktoringowej.

 Redakcja: Czym są "wierzytelności niesciagalne"?

Mianem wierzytelności nieściągalnych określa się zwłaszcza te, które były przedmiotem postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika i postępowanie to zostało umorzone ze względu na bezskuteczność. W rzeczywistości sporo z nich można wyegzekwować o ile tylko w sprawe zaangażuje się dobra wywiadownia gospodarcza i wskaże komornikowi majątek dłużnika.

Redakcja: Czy możesz wycofać wniosek o nadanie klauzuli wykonalnosci przeciwko dłużnikowi, jeśli zapłacił Ci już należne pieniądze?

Klauzula wykonalności nadawana jest prawomocnemu orzeczeniu sądu, na wniosek wierzyciela. Jest to adnotacja sądu na orzeczeniu, w formie pieczęci i podpisu, informująca, że jest ono prawomocne. Samo uprawomocnienie się orzeczenia następuje niezależnie od inicjatywy wierzyciela, nie spotkaliśmy się z praktyką wycofywania wniosków o nadanie klauzuli wykonalności w sytuacji, gdy wierzyciel powziął informację o zapłacie należności zasądzonej. Jeżeli były wierzyciel wystąpi z takim tytułem wykonawczym do komornika składając wniosek egzekucyjny, dłużnik może wytoczyć powództwo przeciwegzekucyjne wykazując, ze należność zapłacił. Wówczas były wierzyciel poniesie koszty procesu związanego z takim powództwem i nie dojdzie do bezpodstawnego postępowania egzekucyjnego.

Redakcja: Funkcjonują Państwo w branży windykacyjnej już kilka lat. Jakie są najistotniejsze zmiany, które jej dotyczą?

Już dwunasty rok działamy, gwoli ścisłości. Daje sie zauważyć przede wszystkim rosnącą świadomość klientów, którzy są coraz ostrożniejsi przy wyborze firmy windykacyjnej. Całymi latami branża windykacji należności była rajem dla najzwyklejszych oszustów, którzy zamiast skupiać się na windykacji należności od dłużników, wszelkie swoje wysiłki koncentrowali na wyłudzeniu zaliczki od klienta. Służyły temu buńczuczne zapowiedzi na stronach internetowych, zmyślone historie o rzekomej skuteczności i prestiżu firmy, chwyty psychologiczne nieraz słowo w słowo "zrzynane" od konkurencji. Niestety, ale wygląda na to, że wciąż jeszcze tacy funkcjonują na rynku, co potwierdzają żale wylewane nam przez osoby telefonujące lub piszące do nas w poszukiwaniu kolejnej firmy windykacyjnej. Generalnie jednak klienci poszukuja już najczęściej firm działających w stu procentach bezzaliczkowo, i skłonni są zapłacić nawet wysoką prowizję byle tylko wyłącznie od odzyskanych przez windykatorów pieniędzy. To powoduje wzrost zdrowej konkurencji pomiędzy firmami windykacyjnymi, gdyż zaczynają się liczyć nie te firmy, które mają ładniejszą stronę internetową i lepsze "gadane" do klienta, ale te, które skutecznie windykują długi. Obserwujemy też coraz szybszy wzrost ilości zleceń w zakresie wywiadu gospodarczego, szczególnie pod kątem weryfikacji wiarygodności potencjalnego partnera biznesowego. Przedsiębiorcy, szefowie firm coraz częściej dochodzą do wniosku że profilaktyka jest lepsza niż leczenie i warto nieraz wydac 1 tys. - 2 tys. zł. aby dowiedzieć się, czy warto udzielić komuś kredytu kupieckiego lub pożyczki albowiem opowieści o 90% lub nawet 100% skuteczności windykacji to bajki.

Redakcja: Nie sposób w tej rozmowie pominąć dość powszechnego w opinii publicznej, złego wizerunku branży. Jak Państwo z tym walczą? Czy poprawia się wizerunek branży windykacyjnej?

Zależy, co rozumieć pod pojęciem złego wizerunku. Jeżeli to, o czym wcześniej wspomniałem, to faktycznie, branża windykacji bardzo ucierpiała prze takich właśnie naciągaczy oraz amatorów (aby założyć twór zwany firma windykacyjna, niewiele trzeba zainwestować, nie trzeba żadnych ekstra zezwoleń). Jest jeszcze kwestia metod stosowanych przez firmy windykacyjne, czasem balansujących na granicy prawa lub zdecydowanie i drastycznie przestępczych. Co ciekawe, sporo klientów nie interesuje, jakich metod będziemy używać, byle byłyby skuteczne. A wielu otwarcie wyraża oczekiwanie, że windykacja prowadzona będzie właśnie przy pomocy kija i to dosłownie. Takie oczekiwania biorą się w znacznej mierze właśnie z powodu złych doświadczeń z tymi niby firmami, o których wspomniałem. Rzetelna firma windykacyjna ma dzisiaj do spełnienia nie lada misję - udowodnienia wszem i wobec, że można legalnie i skutecznie egzekwować pieniądze i wierzyciel nie musi narażać się na współpracę z bandytami, bo to duże ryzyko także dla niego.

Redakcja: Można skutecznie windykować a zarazem nie psuć dobrych relacji z dłużnikami?

W niektórych wypadkach, owszem, ale tylko wtedy, kiedy dłużnik wykazuje dobrą wolę i zaciagając zobowiązanie nie miał i nie ma złych intencji. Niestety, z naszych doświadczeń i obserwacji wynika, że większość długów, to efekt cwaniactwa i oszustwa a w takich wypadkach nie ma co nawet mówić o dobrych relacjach, skoro dłużnik po prostu nie ma zamiaru oddać długu.

Redakcja: Na czym polega profesjonalna, ale także etyczna relacja pomiedzy windykatorem a dłużnikiem?

W naszych działaniach można mówić o relacjach z dłużnikiem tylko wtedy, gdy wykazuje on wolę współpracy mającej na celu rozwiązanie problemu - zapłatę. Wówczas staramy sie traktować go jak partnera a nie jak przeciwnika i wówczas też przykładamy wiekszą wagę do zasad etyki. W pozostałych przypadkach pilnujemy się tylko, by nie łamać prawa w ferworze walki o pieniądze klienta.