Przedawnienie zobowiazan podatkowych.

Istota przedawnienia zobowiazania podatkowego jest to, ze ze wzgledu na uplyniecie okreslonego czasu od momentu powstania zobowiazania podatkowego, w ktorym to czasie organy podatkowe nie podjely czynnosci w celu jego wyegzekwowania lub czynnosci te okazaly sie nieskuteczne, takie zobowiazanie podatkowe wygasa. Instytucja okreslana jako przedawnienie ma za zadanie sluzyc w pewnej mierze ochronie swoistej pewnosci obrotu prawnego (jakkolwiek to brzmi) oraz eliminacji roszczen, ktore wskutek uplywu dlugiego okresu od chwili ich powstania bylyby oderwane od sytuacji faktycznej, w ktorej znalazl sie nastepnie podatnik. Przedawnienie nalezy do tzw. nieefektywnych sposobow wygasania zobowiazan podatkowych. W wyniku przedawnienia zobowiazanie podatkowe wygasa, pomimo tego ze swiadczenie bedace jego przedmiotem nie zostalo spelnione. Po uplywie terminu przedawnienia wierzyciel podatkowy nie moze domagac sie od dluznika (podatnika) uregulowania zobowiazania, poniewaz mimo niespelnienia powinnosci ze strony dluznika, wskutek uplywu terminu, okreslonego przepisami, nie ma mozliwosci wyegzekwowania naleznego swiadczenia, poniewaz uleglo ono wlasnie przedawnieniu. Poniewaz wskutek przedawnienia zobowiazanie podatkowe przestaje istniec, wygasa takze obowiazek zaplaty jakichkolwiek odsetek za zwloke. Powyzszy skutek powstaje z mocy samego prawa i nie ma tu potrzeby wydawania jakiejkolwiek decyzji. Zasada jest, ze zobowiazanie podatkowe przedawnia sie z uplywem 5 lat, liczac od konca roku kalendarzowego, w ktorym uplynal termin platnosci podatku. Regula ta ma odpowiednie zastosowanie do naleznosci platnikow lub inkasentow z tytulu niepobranych albo niewplaconych podatkow. W trakcie biegu terminu przedawnienia moga jednak wystapic okolicznosci, ktore spowoduja jego zawieszenie lub przerwanie. Nie ulegaja przedawnieniu zobowiazania podatkowe zabezpieczone hipoteka lub zastawem skarbowym, lecz po uplywie terminu przedawnienia zaleglosc podatkowa moze byc egzekwowana tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Od przedawnienia zobowiazania podatkowego nalezy odroznic tak zwane przedawnienie prawa do wymiaru zobowiazania podatkowego. Dotyczy ono jedynie zobowiazan, ktore powstaja z dniem doreczenia podatnikowi decyzji ustalajacej wysokosc tego zobowiazania. Zgodnie z art. 68 O.p., jezeli uplyna 3 lata od konca roku kalendarzowego, w ktorym powstal obowiazek podatkowy i przez ten okres decyzja ustalajaca nie zostanie podatnikowi doreczona, zobowiazanie podatkowe w ogole nie powstanie. Jesli jednak podatnik nie zlozy deklaracji lub nie ujawni w deklaracji wszystkich niezbednych danych, zobowiazanie podatkowe nie powstanie, jezeli organ podatkowy nie doreczy podatnikowi decyzji ustalajacej wysokosc tego zobowiazania w okresie 5 lat, liczac od konca roku kalendarzowego, w ktorym powstal obowiazek podatkowy. Z tytulu opodatkowania dochodu nieznajdujacego pokrycia w ujawnionych zrodlach przychodow lub pochodzacego ze zrodel nieujawnionych zobowiazanie nie powstanie, jezeli decyzja ustalajaca to zobowiazanie zostala doreczona po uplywie 5 lat, liczac od konca roku, w ktorym uplynal termin do zlozenia zeznania rocznego dla podatnikow podatku dochodowego od osob fizycznych, za rok podatkowy, ktorego decyzja dotyczy. Jesli podatnik nabyl prawo do ulgi, a nie dopelnil warunkow uprawniajacych do skorzystania z niej, organ podatkowy ma 3 lata na wydanie decyzji ustalajacej, liczac od konca roku podatkowego, w ktorym nastapilo zdarzenie powodujace utrate prawa do ulgi. W razie, gdy podatnik nie zglosil organowi podatkowemu utraty prawa do ulgi, co najmniej na 2 miesiace przed uplywem terminu trzyletniego, organ podatkowy ma na wydanie decyzji 5 lat. Dodatkowe zobowiazanie w podatku od towarow i uslug nie powstaje, jezeli decyzja ustalajaca to zobowiazanie zostala doreczona po uplywie 5 lat, liczac od konca roku kalendarzowego, w ktorym powstal obowiazek podatkowy.